Trimbakeshwar Temple history in Marathi| त्र्यंबकेश्वर मंदिर

Trimbakeshwar TempleTrimbakeshwar Temple

Trimbakeshwar Temple: नाशिक जवळ त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर हे धार्मिक महत्त्व प्रपात आहे. हे भगवान शिव यांच्या ज्योतिर्लिंगाचे मंदिर आहे आणि काळ्या दगडात बांधलेले आहे.

अंतर: नाशिक शहर (CBS)  पासून 30 किमी.

भेट देण्याचा सर्वोत्कृष्ट वेळ: तुम्ही वर्षभर त्र्यंबकेश्वर शिवा मंदिरात जाऊ शकतात कारण हवामान आनंददायी राहते . जून ते फेब्रुवारी ही मंदिरास भेट देण्याचा आदर्श वेळ आहे. उन्हाळ्याच्या महिन्यात तापमान ४४°C वाढते!

उंची: ४२४८ फूट (1,२९५  मीटर)  सरासरी समुद्र सपाटीवर आहे

Trimbakeshwar Temple

Trimbakeshwar Shiva Temple Information:

हे मंदिर महाराष्ट्रातील ५ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. हे नाशिक जवळ ब्रह्मा गिरी पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेले आहे.

त्र्यंबकेश्वराचे मंदिर भगवान शिवच्या १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मुख्य ज्योतिर्लिंग मानले जाते. गोदावरी नदी त्र्यंबकेश्वरच्या ब्रह्मगिरी पर्वत पासून प्रारंभ होतो. संपूर्ण मंदिर दगडात बांधले आहे. येथे खूप मोठे मंदिर परिसर आणि छान वातावरण आहे.

मंदिर परिसर परिघाच्या बाजूला खडकाची तटबंदी बांधलेले आहे. त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर मुख्य स्मारक
चौरस मंचवर स्थित आहे.

कुशावर्तचा एक पवित्र कुंड आहे जे पायर्यांद्वारे प्रवेशयोग्य आहे. समुद्रसपाटीपासून ४२५० फूट उंचीवर ब्रह्मगिरी पर्वत आहे. महाराष्ट्रातील हे एक लोकप्रिय मंदिर आहे!

Trimbakeshwar Temple

Trimbakeshwar History:

दिल्लीच्या शहाजनने १७५० पर्यंत त्र्यंबकेश्वरवर राज्य केले. त्यानंतर पेशवे शासनाने दक्षिणेकडील क्षेत्रावर शासन सुरू केले. पेशवेने दिल्लीवर आक्रमण केले आणि शाहु महाराजसाठी सहा प्रांतांपैकी एक चौथा प्रांत तसेच सरदेशमुख अधिकृत कागदपत्र प्राप्त केला.

या अधिकृत कागदपत्रानुसार पेशवे यांनी महसूल अधिकारी म्हणून नियुक्त केले नारोदामोदर जोगळेकर अशा प्रकारचे अधिकारी होते जे त्र्यंबकेश्वरला ब्रिटीश शासनाशी जोडलेले होते.

पौराणिक कथेनुसार त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर मराठा साम्राज्यातील पेशवे शासकांनी बांधले होते. बालाजी बाजीराव (नानासाहेब पेशवे) एक मंदिर बांधण्यासाठी पुढाकार घेतला.

महाभारतातल्या पांडवांनी शिवलिंगवर सोन्याची मुकुटाची स्थापित केली असे लोक मानतात. तथापि, शिवलिंगावर नीलमणी (Nassak Diamond) ब्रिटिशांनी काढून घेतली.

प्रथम त्र्यंबकेश्वर मुगल शासन होते. त्यानंतर ब्रिटिश सरकारने १८५४ मध्ये “त्र्यंबकेश्वर नगरपरिषद” स्थापन केले. अशा प्राचीन ठिकाणी गोदावरी नदीचे प्रसिद्ध स्रोत आहे.

मंदिराची उंची २५ फूट असून त्यात तयार केलेले हॉल ४०* ४० फूट आहे. मंदिर काळ्या बसाल्ट दगडाने बांधलेले आहे. मंदिराच्या दक्षिणेकडील कोपर्यात “अमृतकुंड” नावाची पवित्र टाकी आहे.

मंदिराच्या पूर्वेस मंदिर नंदीश्वर आणि दिवेची पंक्ती देखील आहे. मंदिराकडे चार दिशेने चार दरवाजे आहेत आणि पाचवा ट्रस्ट ऑफिसच्या बाजूला आहे. दिवसात ३ वेळा देवाची पूजा करण्याची परंपरा अजुनही पेशवे शासनातून जात आहे.

ब्रह्मगिरी पर्वत आणि श्री निवरुतिनाथ महाराज (संत ज्ञानेश्वर महाराजांचे एक मोठे भाऊ) यांच्या पुनरुत्थान महासोल (संजीवन समाधी) आहेत .सर्व त्र्यंबकेश्वरात सर्वत्र पवित्र, भव्य ठिकाण आहे , जसे ब्रह्मगिरी, गंगाधर, निलपरवाट, स्वामी समर्थकेंद्र, कुशवर्त तीर्थ, गजानन महाराज मंदिर इत्यादी

श्रावण महिन्यामध्ये ब्रह्मगिरीच्या आसपास एक प्रदक्षिणा घेण्यास अनेक भक्त मंदिराला भेट देतात. ही क्रिया हिंदूलोकांमध्ये पवित्र असल्याचे मानले जाते.

Trimbakeshwar Temple

Trimbakeshwar Architecture:

त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर हे ज्योतिर्लिंगचे अद्वितीय आहे. काळ्या दगडाने मूर्ती तयार केली आहे. मंदिराचा मुख्य दार पूर्व दिशेने आहे.

तेथे ३ पिंडी निर्माणकर्त्या ब्रह्मा, रक्षणकर्ता, विष्णु आणि विनाशक शिव यांच्या पवित्र ट्रिनिटीचे प्रतिनिधित्व करतात. शिवलिंग जवळ खुली जागा आहे.

मंदिरवर उत्कृष्ट जुने भारतीय कला दर्शविते. पार्श्वभूमीतील ब्रह्मगिरी पर्वत मंदिराचे सुंदर दृश्य नजरेस पडतात.

गोदावरी नदीपासून ७०० पायर्या चढून आपण त्या ठिकाणी पोहोचू शकता. त्र्यंबकगड नावाचा एक छोटा किल्लाही आहे. ब्रह्मगिरी पर्वतां मध्ये घनदाट जंगल आहे.

जे बर्याच ऋतूमध्ये विलक्षण दिसते. प्रत्येक महाशिवरात्रीच्या प्रसंगी मंदिर परिसरात एक प्रचंड मेळा असतो. कुंभमेळ्यासाठी देखील हे प्रसिद्ध आहे जे दर १२ वर्षांनी आयोजित केले जाते.

Places To See in Trimbakeshwar Shiva Temple:

Trimbakeshwar Temple

कुशवर्त: गोदावरी नदीपासून उगम पावणारी ती जागा आहे. त्यामुळे लोक पवित्र स्नान करण्यासाठी या ठिकाणास भेट देतात. नाशिक विभागाजवळील हे ठिकाण सर्वात सुंदर ठिकाण आहे. या ठिकाणाहून आपल्याला हिरव्यागार आश्चर्यकारक दृश्ये दिसतात.

गोरखनाथ गुफाः याच ठिकाणी संत गोरखनाथ यांनी गंगा (गोदावरी) दर्शविल्याबद्दल विचार केला. भगवान शिव यांना प्रसन्न करण्यासाठी गौतम ऋषींनी येथे तपस्या केली आहे, म्हणून गोदावरी नदी त्याच्या नावाने गौतमी नदी म्हणूनही ओळखली जाते.

केदारेश्वर मंदिर: लोक त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिरात दर्शन घेतल्यानंतर या मंदिरात जातात.

Trimbakeshwar Temple

ट्रेकिंगः मंदिर सुंदर सह्याद्री डोंगर श्रेणीमध्ये आहे. भास्करगड, ब्रह्मगिरि, आणि हरशगड अशा मंदिराभोवती विविध शिखर आहेत. आपण ट्रेकिंग प्रेमी असाल तर येते जाऊ शकतात. दरवर्षी या किल्ल्यांत मोठ्या संख्येने पर्यटक येतात.

त्र्यंबकेश्वर येथे साजरा होणारे उत्सव:

  • सिंहस्थ कुंभमेळा: हा त्र्यंबकेश्वर मंदिरांचा मोठा उत्सव आहे. १२ वर्षी नंतर हा उत्सव येते साजरा होतो.
  • महाशिवरात्री: आणखी एक उत्सव जो आनंदाने साजरा केला जातो. कृष्णा पक्षाच्या १३ व्या दिवशी महाशिवरात्रीचा दिवस येतो.
  • गोदावरी दिवस: हा दिवस फेब्रुवारी महिन्यामध्ये अत्यंत तेजस्वी चंद्रमाच्या १२ दिवसाच्या पहिल्या दिवशी साजरा केला जातो.
  • निवृतिनाथ यात्रे: मंदिर परिसर, जानेवारीच्या दरम्यान तीन दिवसांसाठी संत निवृत्तीनाथचे एक यात्रा असते.

आवश्यक टूरिस्ट माहिती:

त्र्यंबकेश्वर मंदिर वेळ:

मंदिर दररोज सकाळी ०५:३० ते ९:०० पर्यंत भक्तांसाठी खुले असते. दिवसा दर्शन घेण्यासाठी २ ते ३ तास पुरेसे असतात.

आवश्यक वेळः

आपण एका दिवसात दर्शन घेऊ शकतात . तथापि, जर आपणास आसपासचे फेर फटका मरायचा असेल तर त्र्यंबकेश्वरमध्ये २-३ दिवस लागतात.

त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर कसे जायचे:

नाशिक वरून त्र्यंबकेश्वर येथे पोहोचण्याचा सोपा मार्ग आहे. महाराष्ट्रातील सर्व लोकप्रिय पर्यटक शहरा बरोबर नाशिक- रोड, रेल्वे आणि एअरद्वारे जोडलेले आहे.

रस्त्याने: नाशिक रोड जंक्शन पासून ४५ किमी अंतरावरुन त्याची पोहोच केवळ १ तास लागते. खासगी वाहने, पर्यटक बस आणि एसटी बस नियमितपणे नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर दरम्यान जातात. नाशिक ते त्र्यंबकेश्वर पर्यंत प्रत्येक १५ मिनिटांवर नियमित बस सेवा येथे आहे.

जवळचे रेल्वे स्टेशन  : नाशिकरोड रेल्वे स्टेशन हे मंदिर पोहोचण्यासाठी सर्वात जवळचे स्थानक आहे. हे मंदिर मंदिरापासून ३९ किमी दूर आहे. स्टेशनवरून ते स्थानापर्यंत टॅक्सी सेवा सहज उपलब्ध आहे.

जवळचे विमानतळ : नाशिकचा ओझर विमानतळ (३७ किलोमीटर) त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिरापर्यंत पोहोचण्याचा जवळचा विमानतळ आहे. तथापि, हे विमानतळ अधिक सक्रिय नाही आणि कमी संख्येने पॅसेंजर उड्डाणे आहेत. तर मुंबई विमानतळ (१९२ कि.मी.) हे सुलभ विमानतळ आहे.

खाण्यासारखे पदार्थ: मंदिराभोवती अनेक रेस्टॉरंट्स व भोजनालय आहेत.

हॉटेल्स / रिसॉर्ट्स राहण्यासाठी: धार्मिक महत्त्वसह एक सुंदर स्थान म्हणून, मोठ्या संख्येने लोक ह्या शहरात भेट देतात.

म्हणूनच आपल्या प्रथम हॉटेल बुकिंग करणे आवश्यक आहे. त्र्यंबकेश्वरमध्ये बरेच Deluxe, सेमी-deluxe आणि बजेट हॉटेल उपलब्ध आहेत.

या लिंकवर तुम्ही एमटीडीसी हॉटेल / रिसॉर्टची येथे क्लिक करा. अनेक हॉटेलमध्ये अशी सुविधा उपलब्ध आहे जी आपणास त्र्यंबकेश्वरच्या सहलीला मार्गदर्शन करतात .

जवळील पर्यटक स्थाने:

लहान कुटुंबासाठी त्र्यंबकेश्वर शिव मंदिर एक चांगले ठिकाण आहे. मंदिराव्यतिरिक्त विविध पर्यटन स्थळे आहेत. तुम्हाला हि माहिती कशी वाटली, आम्हाला comment box मध्ये सांगा..

Summary
Review Date
Reviewed Item
Trimbakeshwar Temple
Author Rating
51star1star1star1star1star

Add Comment